Ăbinga State bij Ee

Ligging Ăbinga State lag aan de Humaldawei 33 onder Ee, gemeente Dongeradeel.

Foto van een deel van de boerderij in 1981

Andere benaming Oudt-Fenne sate, Humalda State, Molda
Ontstaan Deze State wordt voor het eerst in 1494 genoemd.
Geschiedenis De oudste vermelding van Humalda komen we in 1440 tegen, als er gesproken wordt over een Hessel Humalda. Daarna komen we een Teet Humalda tegen, die waarschijnlijk met Hessel Mockema getrouwd is geweest. Deze Hessel droeg ook wel de naam Humalda. Ze overleed in 1494 en ze werd begraven in de kerk van Ee, waar haar grafsteen zich nog steeds bevindt.
Van het huis kwamen we daarvoor in 1488 een melding tegen. Er vindt in dat jaar een gevecht plaats bij Hessel Hummalda huys toe Ee.

De dochter van Hessel, Beyts geheten, trouwt met Syurd Aebingha van Blija en de State gaat over naar deze familie. De familie gaat zich Aebinga van Humalda noemen.
Verder weten we dat een kleindochter van Suyrds op Humalda State woonde. Deze kleindochter, Geel Humalda laat in 1565 haar testament opstellen.

Door Sibrandus Leo wordt in 1579 over Molda gesproken en 43 jaar later, in 1622, over "edele state Humalda". We komen deze vermelding tegen op de kaart van Winsemius. In de stem- en floreencahieren uit 1640 en 1700 wordt er gesproken over de Aebingha-state, die in die twee jaren nog steeds in bezit van de familie Humalda is.
Nog geen twintig jaar later, in 1718, wordt er gesproken over een herenhuis binnen ruime singels; het huis wordt dan weer Humalda genoemd.
Tenslotte komen we op de Kadastrale kaart uit 1832 op de plek van de vroegere State nog slechts een huis tegen, dat van een tuinman is. Deze tuinamn noemt zich wel Humalda.
Bewoners 1640 Jan van Aysma te Marrum, eig.; Lammert Symens, gebr.
1698 jonker Frans Binnert Glins van Humalda, eig.; Frans Reiners, gebr.
1728 "de kinderen van Reitse Sapes vrouw", eig.; Pieter Siux, gebr.
1832 erven Reitse Iepes Humalda en mede eig.
Huidige doeleinden Op het voormalige stateterrein staat een boerderij uit 1805.
Opengesteld n.v.t.
Foto's De boerderij met haar bewoners vˇˇr 1914 (foto L.P. Visser) Buitenzijde van de boerderij in 1981 De boerderij op 25-04-2010
Bronnen Tekst: D.A. Zwart, Schetsen uit de historie van Ee, 1994
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
De website hisgis
Foto 2: D.A. Zwart, Schetsen uit de historie van Ee, 1994
Foto 1 en 3: Archief J. Leemburg
Foto 4: Jan Leemburg, 25 april 2010