|
Geschiedenis
|
Deze State is het stamhuis van de familie Andringa. In de vijftiende eeuw komen we
Thiart Jorrits Andringa tegen, die grietman van Utingeradeel is. Een funktie die
ze niet generatie op generatie vervulden, omdat de familie Andringa niet geliefd
was bij de regering in Brussel. Gedurende de 16e eeuw bekleedden ze helemaal geen
hoge funkties; de oorzaak hiervan lag daarin, dat ze anti-Habsburg gezind waren.
Pas na de Hervorming keerden ze weer terug als grietman.
Na het uitsterven van de familie Andringa, gaat de State over in handen van de
familie Lycklama a Nijeholt. Veel leden uit deze familie komen we tegen als
grietman. In 1882 wordt de State verkocht aan de Hervormde Kerk, die het huis
gaat gebruiken als pastorie. Twaalf jaar later voldoet de State niet meer en wordt
grotendeels afgebroken. Er voor in de plaats komt een villa.
In "De Tegenwoordige Staat van Friesland" uit 1788 wordt gemeld: "Ten Zuidwesten der
kerk vindt men Andringastate, jaaren aan een bewoond door Grietslieden uit dat
geslacht, en uit hetzelve overgegaan aan den tegenwoordigen Grietman Lyklama van
Nieholt, die hier, voor 15 of 20 jaaren, een nieuw en pragtig huis heeft
gebouwd".
De State moet volgens de "Tegenwoordige Staat" verbouwd zijn rond 1770. Van dit
huis kennen we een fraaie schets van J. Gardenier Visser, die ongeveer in hetzelfde
jaar als de uitgave van de Tegenwoordige Staat vervaardigd werd.
We zien hierop een statig gebouw, dat met de brede gevel naar de hoofdstraat was
gericht. Het terrein was afgescheiden van de hoofdstraat door een ijzeren hek tussen
natuurstenen pilaren. Het gebouw is in zijn geheel onderkelderd met een flink
souterrain met daarboven in de rechtervleugel een zeer hoge bel-etage. Deze bel-etage
was waarschijnlijk zo hoog door een representatieve zaal, die zich daarachter
bevond.
Via een trapbordes kon men de ingang met versieringen in Lodewijk XV-stijl bereiken,
die zich in de middenpartij bevond. Deze middenpartij was drie ramen breed en
was bekroond met een fronton met snijwerk en wapens, een motief dat weer beter bij de
Lodewijk XVI-stijl past. Zowel de linker- als de rechter vleugel zijn twee ramen
breed, terwijl zich in de linkervleugel boven de hoofdverdieping nog een gedrukte,
half in de kap gebouwde verdieping, een mezzanine, bevindt. Op de hoeken van het dak
staan grote schoorstenen.
Enkele jaren voor de afbraak zijn er nog foto's gemaakt van de State. We zien hierop
dat de State wel verbouwd is, maar niet wezenlijk veranderd. De belangrijkste
wijzigingen zijn de twee vensters van de mezzazine, die dichtgemaakt zijn en de
schuiframen met kleine roeden, die vervangen zijn door acht- en vierruits
empire-vensters. Tot slot laat de foto van de achterkant zien, dat de State ook een
fraaie tuinaanleg kende.
|