| Ligging | Deze State stond in Holwerd in Westdongeradeel, gemeente Dongeradeel. |
| Ontstaan | Over het ontstaan van deze State is niets bekend. Waarschijnlijk heeft er op de plaats van de State nog een Stins gestaan. Deze kan uit de 15e eeuw stammen. |
| Geschiedenis |
In 'De Tegenwoordige Staat' wordt vermeld, dat het huis in 1572 bewoond zou zijn door
Ruurd Roorda. Verder weten we dat in 1640 de 'landen van Brandstede' eigendom waren
van Hessel Meckema van Aylva. Hij was getrouwd met Elisabeth von Althahn, een
Oostenrijkse gravin, en samen met haar had hij een oud huis ten westen van de stins
gekocht. In 1635 is hij commandant van Leerort en in 1637 kolonel van een regiment,
terwijl hij weer later commandant van Emden is. Na het overlijden van Hessel erft zijn dochter Luts de state. Zij is getrouwd met ritmeester Wolf Sigismund von Schratenbach. Als volgende eigenaar van de State vinden we baron Hans Willem van Aylva. In 1667 bevocht hij met het Friese vlooteskader voor Chatharn de Engelsen. Van dit vlooteskader was hij luitenant-generaal. Hij kreeg de bijnaam 'de ontzaglijke' door zijn moedige optreden in deze strijd (1672). De op één na laatste eigenaar is Willem van Schratenbach. In elk geval was hij in 1700 eigenaar van het huis. Zijn dochter Juliana erft de State en zij trouwt met Douwe van Unia. Na het overlijden van zijn vrouw laat Douwe in 1735 de state grotendeels afbreken. Aan de hand van een afbeelding van J. Stellingwerf uit 1723 kunnen we ons een beeld vormen, hoe de state er uitgezien heeft. Het was een herenhuis van maar één bouwlaag en de brede toegangsdeur kon alleen bereikt worden via een dubbele trap. Links en rechts van deze deur bevonden zich drie vensters. Op de hoeken van het dak bevonden zich schoorstenen, terwijl zich op het hoge dak een kajuit bevond met twee enkele en een dubbel venster. Deze kajuit werd bekroond door een fronton met familiewapens en ballen. Bovenop het dak bevond zich nog een een koepeltorentje. Waarschijnlijk is De Brandstede van oorsprong een stins geweest, die rond 1640 door Hessel Meckema van Aylva vervangen of herbouwd werd tot een State. Het hierboven genoemde koepeltorentje zou de bekroning geweest kunnen zijn van een traptoren (de oorspronkelijke stins?) achter het huis. Na het slopen van het huis in 1735 bleven nog een aantal resten bewaard, maar rond het midden van de 18e eeuw waren ook deze verdwenen. |
| Bewoners |
1572 Ruurd Roorda 1640 Hessel Meckema van Aylva Luts Meckema van Aylva ca 1667 baron Hans Willem van Aylva 1700 Willem van Schratenbach Juliana van Schratenbach, getrouwd met Douwe van Unia - 1735 Douwe van Unia |
| Huidige doeleinden | Van de State is niets meer terug te vinden. |
| Opengesteld | n.v.t. |
| Foto's | Afb. 1 Tekening van de State door J. Stellingwerf uit 1723 |
| Bronnen |
Tekst: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992 Afb. 1: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992 |