Douma State te Hallum

Ligging	Douma State stond ten zuiden van Hallum aan de zuidkant van de Hallumer trekvaart, gemeente Ferwerderadeel.
Andere benamingen	Oorspronkelijke naam: Gerbada State, ook Herbada State
Ontstaan	Het stichtingsjaar van de State is mij niet bekend.
Geschiedenis	Rond 1565 woonde hier Epe van Douma die een voorvechter van de Unie van Utrecht was en vele rekesten aan de Hertog van Aremberg mee ondertekende. Op zeker moment moest hij het land ontvluchten om aan de handen van de onmenselijke Inquisitie te ontkomen. Anno 1615 "sturven den edelen erentphesten juncker Barthold van Douma out 48 jaer alhier begraven" vermeldt een van de grafzerken in de dorpskerk. Op 26 april 1650 overleed zijn zoon "den WelEdelen Erntfesten Heer Jonkheer Epe van Douma, in zijn leven Grietman van Ferwerderadeel" volgens diens grafzerk in de Hallumer kerk. In november 1644 was zijn vrouw "den Edelen ende deugdenrijken Jufvrouw Siouck van Hiddema" daar al begraven. Een jaar voor zijn overlijden deed Epe afstand van zijn functie als Grietman ten gunste van zijn zoon Barthold, die op 7 april 1649 als Grietman werd aangesteld. Hij was naast Grietman tevens Ontvanger Generaal van Ferwerderadeel en "mede gecommitteerde in de regeringe van Friesland". In 1663 is Barthold van Douma een van de initiatiefnemers en financiers van de aanleg van een trekweg langs de vaart van Hallum naar de Dokkumer Ee. Op 19 februari 1664 werd daarvoor door de Staten van Friesland octrooi (vergunning) gegeven. Hij heeft er niet lang van kunnen genieten, want hij overleed op 5 maart 1668 op 48-jarige leeftijd en werd in de kerk van Hallum begraven. Onder de grote zerk ligt ook zijn in 1684 overleden vrouw Dorothea van Crack. Hun dochter Remck van Douma trouwde met Ulbo Sixma van Andla, sinds 1721 "president in den Hove van Friesland", waardoor Douma State in het geslacht Sixma van Andla over ging. De verdwijning van Douma State beschrijft dr. Cannegieter als volgt: "Eene stijfhoofdigheid is oorzaak geweest van de slo¬ping van Douma state. De heer Sixma, die geene mannelijke afstammelingen had, verspreidde het gerucht dat hij wel genegen was zijne state te verkoopen. Op zekeren dag vervoegt zich ten dien einde bij hem de heer Plettenberg, die in de Oost-Indien een groot fortuin had gemaakt. Men wordt den koop, op eene klei¬nigheid na, eens, doch beide partijen blijven onwrik¬baar op hun stuk staan. Eindelijk, na veel over en weder praten, vroeg de Oosterling of hij over die kleinigheid kon heen stappen, want zoo hij den drempel verlaten had, hij van den koop niets meer wilde weten. Sixma bleef onverzettelijk en de koop had geen voortgang. Den volgenden dag evenwel was Sixma tot andere gedachten gekomen. Hij rijdt naar Leeuwarden, zoekt Plettenberg op, en geeft hem te kennen, dat zijn slot thans voor de geboden som te krijgen is. Maar Plettenberg geeft ten antwoord, dat hij bij zijn gezegde van gisteren bleef, en dat, met zijnen laatsten voetstap buiten de deur, de gansche handel vernietigd was. Nu wordt Sixma toornig en zegt dat zijn huis na zijnen dood zal afgebroken worden, en dat er geen steen op den anderen zal overig blijven. Dit vonnis is maar al te wel nagekomen. Thans is alles in bouwland herschapen, niets is er van overgebleven, als slechts een fraai ge¬houwen, steenen leeuw, die met een grimmig gezicht het wapen van Douma in zijne klaauwen vasthoudt, die vroeger zeker het voorplein van dat deftige verblijf der edele bewoners versierde, en thans, als een gedenktee¬ken van het vergankelijke en wisselvallige van aardsche grootheid en magt, in eenen particulieren tuin onder enen lindeboom geplaatst is. Zoo verloor Hallum eene zijner oudste staten, die door hare ligging in zwaar opgaand geboomte, dat door den naam van Sixma-bosch nog in herinnering gebleven is, omgeven door breede grachten en singels, veel tot luister en sieraad van het dorp bijgedragen heeft." In de Leeuwarder Courant van 27 september 1794 werd Douma State aan de trekvaart te Hallum bij afbraak te koop aangeboden. Op 6 en 28 september 1795 is Douma State uit de hand op afbraak te koop, inlichtingen zijn in te winnen bij Pieter Wesselius, timmerman en ijzerkoper te Leeuwarden. Op 23 april 1796 is vermeld dat op Douma State te Hallum allerlei bouwmaterialen, een prieeltje of "Turksche tent" en een ijzeren hek verkocht zijn. In 1893 zijn een aantal terpen in afgraving, waaronder de terp "Hallumer Zuidermieden" ofwel die van Gerbada/Douma State.
Bewoners	- 1464 Rienk Douma rond 1565 Epe van Douma 1565 - 1615 Barthold van Douma 1615 - 1650 Epe van Douma 1650 - 1868 Barthold van Douma en zijn vrouw Dorothea van Crack 1868 - 1684 Dorothea van Crack vanaf 1684 Ulbo Sixma van Andla en zijn vrouw Remck van Douma fam Sixma van Andla
Huidige doeleinden	Er is niets van deze state terug te vinden.
Opengesteld	n.v.t.
Foto's	Er is nog geen afbeeldingen beschikbaar.
Bronnen	Tekst: Jan Leemburg D. Cannegieter, Geschiedkundige herinneringen van Hallum, artikelen in de Friesche Almanak van 1851 en 1852 G.A. Wumkes, Stads en Dorpskroniek van Friesland, 1930 Archief J. Leemburg