| Ligging | De stins stond onder Oudwoude, gem. Kollumerland, ten oosten van de weg in Wijgeest, even ten noorden van de Zwarteweg, op kerkeland; het land, groot ruim 9 pondemaat, strekt vandaar tot aan de Hautmaer, d.i. de verkavelingscheiding tussen Wijgeest en Oudwoude. |
| Andere banaming | Benners hues, Eysema huys |
| Ontstaan | Het is niet bekend wanneer de stins gebouwd werd. |
| Geschiedenis |
Een stins die in 1468 werd vernietigd en nadien mogelijk niet meer
herbouwd was Benners hues of Eysema huys up de Wygast. Met andere
Kollumerlandse edelen verzette Benner of Binnerd Eysema te Wijgeest
zich in 1467 tegen het verbond van Kollumerland met de stad Groningen,
waarbij ondermeer werd overeengekomen het kasteel of blokhuis te
Kollum te bouwen. Hij schijnt spoedig daarna te zijn overleden. Het
jaar daarop werd zijn huis op Wijgeest door de tegenstanders van
Groningen voorzien van proviand en soldaten om de Groninger plannen
te dwarsbomen. De stad belegerde daarop het huis met "bussen" en ander
geschut. Syberch, de weduwe van Binnerd Eysma, gaf zich daarop met 24
manschappen over en mocht ongedeerd vertrekken. De stins en drie
steenhuizen te Kollumerzwaag werden echter in opdracht van de
Groningers neergehaald. Twee jaar later, in 1470, sloot Syberch met haar tweede echtgenoot, Lyudo Yellinge, hoofdeling te Britsum (van oorsprong een Sytsma), een vredesverdrag met Groningen. Haar kinderen kregen de Eysma-goederen terug, op voorwaarde dat ze er geen huis sterker weder tymmeren zouden, dan met toestemming van Groningen. Een jaar eerder, in 1469, had Sibrich Eisma aan het convent van Veenklooster 1 mad in Westergeester Hemrik verkocht. In 1543 wordt Eysmahuis niet meer genoemd. Andreae veronderstelt dan ook met goed recht dat de stins niet weer is opgebouwd. Eysma-hiem wordt in 1571 en 1617 nog wel genoemd. Volgens Andreae's beschrijving was dat het kadastrale perceel Westergeest C157, of misschien het direct ten noorden daarvan gelegen perceel (C153). |
| Bewoners |
rond 1467 Binnerd Eysema 1470 Syberch, wed Eysma en Lyudo Yellinge |
| Huidige doeleinden | Van de stins is niets meer terug te vinden. |
| Opengesteld | n.v.t. |
| Foto's | |
| Bronnen |
Tekst: Tekst: Website van Hisgis mr. A.J. Andreae, Kollumerland en Nieuw Kruisland, 1883-1885 Afb. 1: Website van Hisgis |