| Ligging |
Deze Stins/State stond ten noordwesten Kollum, gemeente Kollumerland, bij
de buurtschap De Pomp, het huidige Kollumerpomp. |
| Andere benaming | Foyinga heerd |
| Ontstaan | Waarschijnlijk al in de 14e eeuw. |
| Geschiedenis |
Foyinga state of -heerd bij Kollumerpomp is wellicht een stins geweest, maar
heeft later vermoedelijk geen hogere status gekend dan ‘eigenerfde state’.
Wygher Foyngha besloot in 1464 samen met Pyba Eernsma op Meckema, met Buwa
Meckema, eigenaar van Ter Luine, en met de abt van Gerkesklooster desnoods
geweld te gebruiken bij het verkrijgen van het hun toekomende grondbezit.
Hij was dus een man die zelfstandig dreigde geweld te zullen gebruiken ter
handhaving van zijn rechten. Dat recht bestond destijds uit het eigendom van
het aan de landerijen grenzende buitendijkse land, dat meestentijds ook door
de eigenaar van die landerijen was aangewonnen. Ook b.v. de states Aysma- en
Buma onder Beetgumermolen bestonden voor een (zeer) groot deel uit zulk
aangewonnen land. Wygher schijnt meer geweest te zijn dan een eigenerfde
boer omdat hij kennelijk in staat was om met geweld te dreigen. Hij zal dan
ook het nodigde krijgsvolk in dienst gehad hebben om die dreiging waar te
kunnen maken en een verdedigbaar huis om niet al te gemakkelijk door
eventuele tegenstanders overvallen te kunnen worden. Een andere Wiger Foyinga was in 1531 subprior van Gerkesklooster en in 1552 pastoor van Burum. De erfgenamen en kleinkinderen van Jancke Foyinga werden in 1529 genoemd onder de belanghebbenden bij de bedijking van Nieuw Kruisland. In 1604 was de zathe eigendom van Abraham Sijbesz. en Sara Engelbarti. Deze laatste bewoonde als weduwe de boerderij nog in 1630. In 1847 werd de zathe verkocht waarbij de grietenij het terrein waar de state heeft gestaan aankocht en op een gedeelte daarvan een school heeft gesticht. |
| Bewoners |
1464 Wygher Foyngha 1604 Abraham Sijbesz. en Sara Engelbarti |
| Huidige doeleinden | Van de Stins/State is niets meer terug te vinden. |
| Opengesteld | n.v.t. |
| Foto's |
|
| Bronnen |
Tekst: Jan Leemburg “Kollumerland en Nieuw Kruisland” door mr. A.J. Andreae, 1883-1885 “De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners”, P.N. Noomen, 2009 |