Goslinga State te Dongjum

Ligging	Deze State stond in Dongjum, gemeente Franekeradeel.
Ontstaan	Deze State werd in het begin van de 17e eeuw gebouwd.
Geschiedenis	Op de Sickemastate te Herbaijum woonde in het begin van de 17e eeuw Johan van Goslinga, die grietman van Franekeradeel is; hij is getrouwd met Fed Sophia van Cammingha van Ameland. Dit echtpaar besluit om een nieuwe State te bouwen in Dongjum. Johan en Fed Sophia zijn de ouders van de Friese staatsman Sicco van Goslinga (1664-1731). Sicco studeerde in Franeker en ging na zijn examen, nog verder studeren in Frankrijk en Engeland. In 1688 volgde hij zijn vader op als grietman. Hij vocht mee in de Spaanse Successie-oorlog als gouverneur te velde en nam deel aan de Slagen bij Ramillies (1706), Oudenaerde (1708) en Malplaquet (1709). Tijdens deze veldslagen had hij veel succes en dit had tot gevolg dat hij gevolmachtigde bij de Vrede van Utrecht in 1712-1713. Tevens werd hij afgezant van de Republiek aan het hof van Lodewijk XIV te Versailles in 1714. De familie Goslinga stierf uit in mannalijke lijn toen Sicco in 1731 overleed. Wel werden afstammelingen van zijn dochters, de Burmania's en de Graven van Wassenaer-Obdam, later nog grietman van Franekeradeel. Uiteindelijk werd de state in 1803 afgebroken. In 'De Tegenwoordige Staat van Friesland' uit 1786 kunnen we lezen: 'heden bestaat het voorname sieraad des dorps in de fraaje State Goslinga, ten Zuiden der Kerk gelegen, en in de voorige eeuw gesticht door den grietman Johan van Goslinga: van deeze plaats loopt eene lange allee naar den grooten rydweg van Franeker op Leeuwarden.' Van de hand van Jacob Stellingwerf is geen tekening bekend van de Goslinga State. Gelukkig werd de State wel vastgelegd op een fraaie kleurtekening die niet gesigneerd is, maar mogelijk van de hand van Abraham de Haen (1707-1748) kan zijn. Deze tekenaar maakte in 1734 kleurtekeningen van Marssum en Tzummarum. Het opschrift luidt: "'t Huis van den Hr. Goslinga, pleni potentianida te Doengjum bij Franeker." Pleni potentia kan 'rijk aan macht' betekenen, maar wat -nida betekent is onduidelijk. Het is wel zeker dat het opschrift op Sicco van Goslinga slaat. Op de afbeelding zien we tussen de bomen door niet zo veel van de State. Het was in elk geval een breed en niet erg diep gebouw van twee verdiepingen onder een schilddak met forse hoekschoorstenen. Rechts van de deur zijn vier ramen zichtbaar en ervan uitgaande dat het huis symmetrisch gebouwd is, zullen aan de andere kant zich ook 4 ramen bevonden hebben. Links zijn onder de bomen nog wat aanbouwen zichtbaar, mogelijk zijn dat stallen en een koetshuis. Het voorplein was toegankelijk via een dam in de gracht, waarop een fors hek geplaatst was. Helemaal rechts op de tekening is nog een theekoepel zichtbaar. In de kerk van Dongjum is een fraai praalgraf geplaatst, door de kinderen van Sicco, dat vervaardigd werd door de vooraanstaande beeldhouwer Jean Baptist Xaverij.
Bewoners	begin 17e eeuw Johan van Goslinga - 1731 Sicco van Goslinga
Huidige doeleinden	Van de Goslinga State is zelfs de situering in het terrein niet meer te herkennen.
Opengesteld	n.v.t.
Foto's
Bronnen	Tekst: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992 Afb. 1: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992