| Ligging | Deze State stond in Anjum in Oostdongeradeel, gemeente Dongeradeel. |
| Andere benaming | Holdingaburg |
| Ontstaan | De State werd tussen 1580 en 1595 gebouwd. |
| Geschiedenis |
Wilcke van Holdinga was met vele anderen, die anti-Spaans waren gevlucht naar Emden.
Na zijn terugkeer uit ballingschap in 1580 geeft hij opdracht een nieuwe State te
bouwen. Als hij in 1595 sterft, erft zijn dochter Doedt de state. Door haar huwelijk
met Georg Wolfgang thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg komt de State in deze
familie. Hun zoon Johan Onuphrius, die grietman van Oostdongeradeel was, werd na hun
dood de eigenaar van de State. Opnieuw gaat de State over in handen van een andere familie door het huwelijk van de erfdochter Anna Dodonea thoe Schwartzenberg met Hobbe Esaias van Aylva. Hobbe erft de State in 1675. Vervolgens worden zijn kinderen in 1698 gezamenlijk eigenaar. Deze situatie blijft bestaan tot 1729, wanneer hun halfbroer Jarich Georg van Burmania de state als grietman gaat bewonen. De familie Van Burmania blijft eigenaar van de State tot 1816. De laatste eigenaar is Ulbo van Burmania (1737-1816). Ulbo was grietman van Leeuwarderadeel tot de Franse revolutie in 1795. Inmiddels waren zijn schulden zo hoog opgelopen, dat hij al zijn grondgebied verkocht en aan de kost probeerde te komen als schoolmeester. Zijn grote schuldenlast werd veroorzaakt door het feit, dat hij zo veel mogelijk stemmen kocht om zo grietman van Leeuwarderadeel te kunnen worden. Inmiddels is de State sterk vervallen geraakt, wat uiteindelijk leidt tot de afbraak in 1831. Van deze State zijn een groot aantal afbeeldingen bewaard gebleven. Eén van die afbeeldingen werd in het midden van de achttiende eeuw gemaakt door Piter ldserdts, waarvan nu alleen nog maar een spiegelbeeldige kopie van bekend is. In de negentiende eeuw is aan de hand van de originele tekening enkele kopieën vervaardigd, terwijl Sjoerd Bonga in 1830 nog een kleurtekening vanuit een ander gezichtspunt maakte. Bij één van de verkopingen werd de State als volgt omschreven: "een uit het water opgetimmerde wel onderhouden adellijke huizinge met koepel en spitse toren, gewelfde kelders, binnenplaats, boomgaarden met grachten omringd; voorplein met slotpoort, appelhof, moestuin, angel, korte reed met hek aan de Schanserweg, buitencingels met 850 iepen, eiken, essen en beuken beplant". Op de afbeeldingen zien we een U-vormig gebouw, dat uit de gracht oprijst, waarbij de vierde zijde gevormd werd door een van kantelen voorziene lage muur. Deze State kende een dubbele omgrachting, waarbij over de buitenste omgrachting een poortgebouw was aangebracht, dat boven de poortdoorgang nog één verdieping telde en gedekt werd door een tentdak, dat in Friesland bij dergelijke gebouwen weinig voorkwam. Over de binnenste omgrachting leidde een ophaalbrug naar de ingangspoort, die aangebracht was in een hoge toren, die we op de verschillende afbeeldingen in twee vormen tegenkomen. Volgens de tekening van Piter Idzerdts (en alle daarvan afgeleide afbeeldingen) is de toren in zijn geheel rond, terwijl op de tekening van Bonga de toren tot de begane grond rond is, terwijl de toren daarboven overgaat in een achtkantige vorm. In elk geval heeft de hierboven genoemde toren een spits met een ui-vormige bekroning gehad, die we bij de torens, die tussen 1550 en 1650 gebouwd werden in Friesland, veelvuldig tegenkomen. Deze toren stond iets uit het midden tegen de hoofdvleugel aangebouwd of gedeeltelijk ingebouwd. De hoofdvleugel bestond uit twee bouwlagen, was onderkelderd en werd gedekt door een hoog zadeldak tussen trapgevels. Links van de toren was deze vleugel vier en rechts twee ramen breed. Tegen de achterzijde van de hoofdvleugel was een tweede toren aangebouwd, die achtzijdig was en ook een ui-vormige bekroning had. De 2 zijvleugels hadden allebei slechts één bouwlaag en waren voorzien van tentdaken met hoge schoorstenen. Deze schoorstenen waren voorzien van sierlijke korven met windvanen. |
| Bewoners |
ca 1580 - 1595 Wilcke van Holdinga 1595 Doedt van Holdinga, getrouwd met Georg Wolfgang thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg Johan Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg Anna Dodonea thoe Schwartzenberg, getrouwd met Hobbe Esaias van Aylva 1675 Hobbe Esaias van Aylva 1698 - 1729 kinderen van Hobbe Asaias 1729 Jarich Georg van Burmania - 1816 familie Van Burmania - 1816 Ulbo van Burmania |
| Huidige doeleinden | Van de State is niets meer terug te vinden. |
| Opengesteld | n.v.t. |
| Foto's |
Afb. 1 Tekening van de State door Sjoerd Bonga uit 1830 Afb. 2 Tekening van de State door D. Cannegieter uit 1874 |
| Bronnen |
Tekst: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992 Afb. 1 en 2: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992 |